Nowy Dąb Pamięci w Łabędach przypomina o deportacjach Górnoślązaków

Na cmentarzu przy Wrzosowej w Gliwicach-Łabędach posadzono symboliczne drzewo, które ma przypominać o losach mieszkańców wywiezionych do ZSRR po II wojnie światowej. Podczas uroczystości 6 listopada 2025 roku w sadzeniu uczestniczyli samorządowcy, przedstawiciele Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców Województwa Śląskiego oraz uczniowie SP nr 32. Dąb stanął w sąsiedztwie tablicy upamiętniającej Tragedię Górnośląską i ma pełnić rolę żywego pomnika – skromnego, ale trwałego.

• Gliwice-Łabędy jako świadek wydarzeń z 1945 roku
• Dąb Pamięci jako część wojewódzkiej inicjatywy

Gliwice-Łabędy jako świadek wydarzeń z 1945 roku

Miejsce przy ul. Wrzosowej nie jest przypadkowe. W 1945 roku na terenie tzw. Dużego Osiedla funkcjonował jeden z większych obozów zbiorczych NKWD, obejmujący ulice Wolności, Partyzantów, Wieniawskiego i Popiełuszki. Z tego rejonu setki tysięcy ludzi – głównie górników, hutników i kolejarzy – były przewożone do pracy przymusowej w ZSRR w bydlęcych wagonach; deportacje zaczęły się pod koniec lutego i na początku marca 1945 roku. Historycy szacują, że ogółem wywieziono od 40 do 90 tysięcy osób z Górnego Śląska.

Dąb Pamięci jako część wojewódzkiej inicjatywy

Sadzenie dębów wpisuje się w obchody 80. rocznicy Tragedii Górnośląskiej i realizację uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego, który ogłosił rok 2025 Rokiem Tragedii Górnośląskiej. W całym województwie zasadzono już 80 takich drzew; w Gliwicach podobny dąb pojawił się wcześniej w Bojkowie. Inicjatywa w Łabędach została wsparta przez Radę Dzielnicy Łabędy oraz Sekretarza Miasta Gliwice. W wydarzeniu uczestniczyli także radni miejscy i członkowie TSKN WŚl. – gest, który organizatorzy określili jako wspólne przypomnienie o trudnej historii dzielnicy.

Przy kościele św. Jerzego od około piętnastu lat stoi dwujęzyczna tablica, którą zainicjował łabędzki oddział Towarzystwa; jej skromny tekst ma za zadanie przywołać pamięć o ofiarach i o tym, że wiele rodzin nigdy nie poznało losów bliskich. Nowy dąb ma w tej przestrzeni grać rolę żywego znaku – rosnąć i przypominać kolejnym pokoleniom, że pamięć ma formę nie tylko monumentalną, lecz także naturalną i codzienną.

na podstawie: UM Gliwice.