Konkurs na zielony kwartał kultury przy Ruinach Teatru Victoria

Parking, dziedziniec i Aleja Przyjaźni mają zostać połączone w jedną otwartą przestrzeń dla kultury, edukacji i wypoczynku. W centrum Gliwic rozpoczyna się konkurs na koncepcję Gliwickiego Kwartału Kultury. Zwycięski pomysł posłuży później do przygotowania projektu i etapowej przebudowy tego fragmentu śródmieścia.

• Kilka rozproszonych miejsc ma stworzyć jeden kulturalny adres
• Aleja Przyjaźni może zyskać zielony dziedziniec i wydarzenia plenerowe
• Od ulicy Zwycięstwa do Kłodnicy powstanie nowe połączenie
• Konsultacje wskazały potrzebę większej liczby wydarzeń

Kilka rozproszonych miejsc ma stworzyć jeden kulturalny adres

Planowany kwartał obejmie obszar między ulicami Kłodnicką i Barlickiego, w sąsiedztwie Ruin Teatru Victoria, Alei Przyjaźni oraz budynku przy ul. Barlickiego 3, gdzie działają Młodzieżowy Dom Kultury i Szkoły Animator. Dziś poszczególne miejsca funkcjonują osobno. Konkurs ma przynieść pomysł, który połączy je w spójną, dostępną przestrzeń.

Jednym z najważniejszych elementów będzie teren parkingu od strony Kłodnicy. Przy historycznym budynku ma powstać nowe otoczenie oraz zaplecze techniczne dla działalności Centrum Kultury Victoria. W planowanym obiekcie przewidziano również salę wystawienniczą, gastronomię i sale warsztatowe.

– Gliwicki Kwartał Kultury to jedna z najważniejszych inwestycji, które mają kształtować przyszłość naszego miasta. Chcemy stworzyć przestrzeń otwartą, nowoczesną i przyjazną mieszkańcom – miejsce, które będzie żyło przez cały rok i stanie się wizytówką Gliwic – mówi Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic.

Na tym etapie nie chodzi jeszcze o rozpoczęcie robót budowlanych. Konkurs ma wyłonić kierunek dla dalszych prac projektowych. To oznacza, że zmiany będą wprowadzane stopniowo, a nie jednocześnie na całym obszarze.

Aleja Przyjaźni może zyskać zielony dziedziniec i wydarzenia plenerowe

Dziedziniec przy Barlickiego 3 jest obecnie wykorzystywany przede wszystkim jako parking. W przyszłości może służyć jako miejsce odpoczynku, kameralnych koncertów, wystaw i innych wydarzeń pod gołym niebem. Założenie zakłada także otwarcie dziedzińca na Aleję Przyjaźni.

Projektanci mają uwzględnić codzienne korzystanie z tej przestrzeni, a nie tylko imprezy organizowane w budynkach. W założeniach znalazło się miejsce na spotkania, spontaniczne aktywności i działania przygotowywane przez młodych twórców, organizacje społeczne, małe firmy oraz środowiska kreatywne.

Centrum Kultury Victoria wskazuje, że nowa przestrzeń powinna łączyć kulturę, edukację i nowoczesne technologie. Chodzi także o stworzenie warunków do prezentowania nowych pomysłów oraz współpracy między instytucjami i oddolnymi inicjatywami.

– Mamy ambicję, by kultura w Gliwicach wychodziła z budynków na ulice, była dostępna, widoczna, inspirująca i obecna w codziennym życiu miasta – podkreśla Paweł Januszewski, dyrektor CK Victoria.

Ważnym elementem koncepcji ma być zieleń. Istniejące drzewa powinny zostać zachowane, a nowe rozwiązania mają poprawić mikroklimat tej części śródmieścia. Teren ma być wygodniejszy dla pieszych i rowerzystów oraz dostępny dla osób w różnym wieku i o różnych potrzebach.

Od ulicy Zwycięstwa do Kłodnicy powstanie nowe połączenie

Gliwicki Kwartał Kultury ma stać się przedłużeniem miejskiej osi prowadzącej od ul. Zwycięstwa przez Aleję Przyjaźni w stronę Kłodnicy i planowanych bulwarów. Wśród rozważanych rozwiązań jest przejście łączące Aleję Przyjaźni z ul. Kłodnicką.

Takie połączenie mogłoby uporządkować relacje między ważnymi punktami śródmieścia – Ruinami Teatru Victoria, aleją, obiektami przy Barlickiego i nadrzeczną częścią miasta. Konkurs obejmie więc nie tylko otoczenie pojedynczego budynku, lecz także szerszą organizację przestrzeni publicznej.

Nad przygotowaniem założeń pracowało Biuro Urbanisty Miasta w ramach Metropolitalnej Szkoły Prototypowania, inicjatywy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Od maja 2025 do lipca 2026 roku odbyło się sześć warsztatów prowadzonych przez Monikę Arczyńską, architektkę i urbanistkę z pracowni A2P2 Architecture & Planning. Wypracowany model konkursu może później posłużyć innym miastom GZM.

– To konkurs o przestrzeni miejskiej i o jakości życia. Szukamy koncepcji, która zintegruje dziś rozproszone miejsca w spójną całość, otworzy je na mieszkańców i stworzy nowe powiązania pomiędzy Aleją Przyjaźni, Ruinami Teatru Victoria, Kłodnicą i okolicznymi obiektami – zaznacza miejska urbanistka Agata Twardoch.

Konsultacje wskazały potrzebę większej liczby wydarzeń

Przed ogłoszeniem konkursu przeprowadzono rozmowy z osobami związanymi z gliwicką kulturą. Uczestnicy zwracali uwagę, że Aleja Przyjaźni powinna zachować spokojny charakter, ale jednocześnie częściej gościć wydarzenia. Wśród propozycji pojawiły się kameralne koncerty, potańcówki i działania plenerowe.

Pozytywnie oceniono także pomysł nadania nowych funkcji obiektom przy Barlickiego 3. Uczestnicy dostrzegli możliwość połączenia alei z ul. Kłodnicką, a przy tym wskazali, że okolica ma już rozbudowaną ofertę gastronomiczną. Kolejne lokale nie powinny więc zdominować kulturalnego charakteru kwartału.

Opinie zebrane podczas konsultacji nie zamykają dyskusji. Koncepcje przygotowane w części studialnej konkursu mają stać się podstawą kolejnych rozmów z mieszkańcami. Na ich podstawie miasto będzie planować dalsze inwestycje w rejonie Alei Przyjaźni i ul. Barlickiego.

Rozwój Gliwickiego Kwartału Kultury został przewidziany etapami. Zwycięska koncepcja ma objąć zarówno otoczenie Ruin Teatru Victoria, jak i szerszy obszar związany z Aleją Przyjaźni oraz Młodzieżowym Domem Kultury.

na podstawie: UM Gliwice.