Raport konsultacji o opłatach za odpady - Gliwice stoją przed wyborem metody

Wiosenne konsultacje w sprawie metod naliczania opłat za odpady w Gliwicach zaowocowały finalnym raportem przygotowanym przez Stowarzyszenie Aktywności Obywatelskiej Bona Fides. Mieszkańcy na spotkaniach, w debatach i przez ankietę zgłaszali zastrzeżenia wobec obecnego systemu i szukali rozwiązań bardziej sprawiedliwych. Teraz dokument trafi do radnych; przed nimi analiza skutków prawnych, organizacyjnych i finansowych proponowanych zmian.

• Dlaczego Gliwice myślą o odejściu od metody “od powierzchni”
• Raport Stowarzyszenia Bona Fides i rekomendacje dla miasta

Dlaczego Gliwice myślą o odejściu od metody “od powierzchni”

W trakcie konsultacji, które objęły 21 spotkań, dwie debaty z zarządcami nieruchomości, dyżury telefoniczne i ankietę online, najwięcej głosów zgłosili mieszkańcy w wieku 26–65 lat, a 74,4% respondentów mieszka w zabudowie wielorodzinnej. Najczęściej krytykowanym rozwiązaniem była obowiązująca w mieście metoda “od powierzchni”, uznawana przez wiele osób za społecznie niesprawiedliwą — szczególnie w przypadku samotnych seniorów mieszkających w większych mieszkaniach. W dyskusjach wskazywano alternatywy: naliczanie “od osoby” lub “od zużycia wody”, choć obie mają istotne mankamenty (ryzyko tzw. znikających deklaracji przy metodzie “od osoby” oraz spory o część zużycia wody niezwiązaną z wytwarzaniem odpadów przy metodzie “od wody”).

Jeszcze raz dziękuję mieszkańcom za udział w wiosennych konsultacjach i rzeczową rozmowę. Raport Bona Fides traktuję jako uczciwe lustro nastrojów: widać w nim oczekiwanie większej sprawiedliwości systemu i mniejszej różnicy obciążeń między grupami mieszkańców. Naszym zadaniem jest teraz spokojnie przeanalizować warianty i ich konsekwencje

• Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydentka Gliwic

Raport Stowarzyszenia Bona Fides i rekomendacje dla miasta

Autorzy raportu wskazali cztery główne kierunki do rozważenia:

• rozważyć zmianę obecnej metody “od powierzchni”;
• szukać rozwiązania bardziej sprawiedliwego i przejrzystego spośród metod “od osoby” lub “od wody”;
• poważnie rozważyć model hybrydowy, łączący zalety różnych metod i ograniczający ich wady;
• wprowadzić mechanizmy osłonowe dla grup wrażliwych (seniorzy, osoby samotne, rodziny wielodzietne).

Raport podkreśla, że żadna z ustawowych metod nie rozwiąże wszystkich problemów, stąd popularność propozycji mieszanych lub różnicowania podejścia w zależności od typu zabudowy. Dokument zawiera także analizę kosztów administracyjnych przygotowaną na prośbę radnych: szacunkowo 800 886 zł rocznie na wynagrodzenia dodatkowych pracowników oraz jednorazowe wydatki około 30 577 zł na stanowiska komputerowe i 12 000 zł na fotele biurowe. Dodatkowe obowiązki obciążyłyby także zarządców nieruchomości, m.in. częstszą aktualizacją deklaracji.

Raport trafi teraz do Rady Miasta, która podejmie decyzję o ewentualnej zmianie metody. W dyskusji pojawiła się też propozycja odłożenia decyzji do czasu zapowiadanych przez rząd zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które mogą wprowadzić nowe możliwości ulg i metody naliczania opłat. Urząd Miejski zwraca uwagę na ważne ograniczenie praktyczne: miasto nie dysponuje pełnymi danymi o liczbie faktycznie zamieszkujących osób i gospodarstwach domowych, więc w pierwszym roku ewentualnej zmiany stawki musiałyby być ustalane na podstawie szacunków i korygowane w miarę porządkowania ewidencji oraz weryfikacji deklaracji.

na podstawie: UM Gliwice.