Odgłosy maszyn zamienione w industrialne techno - warsztaty CK Victoria pod ziemią

W podziemiach zabrzańskiej Sztolni Królowa Luiza powstała niecodzienna pracownia dźwięku - młodzi twórcy z Gliwic zjechali kilkadziesiąt metrów pod ziemię, by nagrać brzmienia maszyn i przekształcić je w utwór muzyczny. Warsztaty połączyły praktykę field recordingu z pracą w profesjonalnym studiu - efekt to surowy, industrialny utwór powstały z autentycznych sampli.

• Z Gliwic w stronę kopalnianych korytarzy - jak wyglądał projekt
• W Sztolni Królowa Luiza maszyny stały się instrumentami
• Z surowych sampli w gotowy utwór - Tonarium jako pracownia końcowa

Z Gliwic w stronę kopalnianych korytarzy - jak wyglądał projekt

Projekt „Dźwięk w Procesie - Edukacja Audio dla Młodych Twórców” organizuje Centrum Kultury Victoria z Gliwic. Zajęcia, które zaczęły się w październiku 2025, prowadzone były w formule hybrydowej i skonstruowane jako trzydniowe bloki praktyczne. Uczestnicy pracowali pod opieką ekspertów z branży, zgłębiając m.in. techniki miksu w formatach takich jak Dolby Atmos, syntezę dźwięku oraz sound design.

Najważniejsze informacje o cyklu:

• Termin rozpoczęcia: październik 2025
• Planowany czas trwania: do końca lutego 2026
• Format: trzydniowe bloki warsztatowe, hybrydowo (część online i praktyczna)
• Miejsce zajęć studyjnych: Tonarium - Laboratorium Nowych Mediów w Katowicach
• Wsparcie finansowe: Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności

W Sztolni Królowa Luiza maszyny stały się instrumentami

Jednym z punktów programu była wycieczka do zabrzańskiej Sztolni Królowa Luiza - część podziemnej trasy przy ul. Mochnackiego 12 udostępniono grupie po to, by mogła rejestrować odgłosy w naturalnym środowisku. Maszyny uruchamiano specjalnie na potrzeby warsztatów, dzięki czemu zarejestrowano czyste próbki dźwięków. Wśród nagrań znalazły się między innymi odgłosy dwóch kombajnów - w tym jednego ważącego około 20 ton - wrębiarki, struga oraz przenośników taśmowych i zgrzebłowych.

“Podziemna trasa nie bez kozery nazywana jest Podziemnym Królestwem Maszyn”
— mówi Justyna Dropik, specjalistka ds. edukacji w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

Dźwiękowe eksploracje prowadził też przewodnik z praktycznym doświadczeniem - Jerzy Król, były górnik, który pomagał uczestnikom zrozumieć funkcję i historię urządzeń. Uczestnicy, poruszając się w ciasnych i surowych przestrzeniach, korzystali z profesjonalnego sprzętu nagraniowego, tworząc podobę dźwiękowej mapy kopalni.

Z surowych sampli w gotowy utwór - Tonarium jako pracownia końcowa

Zgromadzony materiał trafił następnie do studia Tonarium, gdzie w ciągu kolejnego dnia przeszedł selekcję i obróbkę. Warsztaty z „de/konstrukcji utworu industrialnego” poprowadził Michel Morales (Sept) - DJ i producent rozpoznawalny na scenie techno. Praca obejmowała budowę sekwencji, eksperymenty z rytmem i strukturą sampli oraz formowanie punktów kulminacyjnych utworu.

“Udało się jednak zebrać naprawdę interesujący materiał dźwiękowy, który później wykorzystaliśmy w utworach”
— mówi Michel Morales (Sept).

W procesie kreacji szczególne miejsce zajęła jedna z nagranych syren - wybrzmiała ona jako motyw kulminacyjny finalnego utworu. Organizatorzy podkreślali interdyscyplinarny charakter zajęć i wartość łączenia edukacji dźwiękowej z regionalnym dziedzictwem:

“Ten kontekst sprawił, że działania wykraczały poza klasyczne ramy edukacji muzycznej, zyskując wyraźnie interdyscyplinarny wymiar”
— mówi Paweł Januszewski, dyrektor Centrum Kultury Victoria.

Dla uczestników to była nie tylko lekcja techniki produkcji, ale też spotkanie z historią regionu i praktycznym rzemiosłem - od nagrania w terenie po finalną aranżację.

Udział w projekcie oferował młodym twórcom bezpośrednie doświadczenie pracy w profesjonalnym środowisku studyjnym i terenowym, a efekt warsztatów to gotowy utwór w stylistyce industrialnego techno stworzony z autentycznych brzmień kopalni. Dla mieszkańców oznacza to nową formę promocji dziedzictwa przemysłowego - poprzez dźwięk i muzykę - oraz zobaczenia, jak tradycyjne motywy potrafią zyskać nowoczesną, artystyczną odsłonę.

na podstawie: Urząd Miejski Gliwice.