Gliwice na urbanistycznej mapie kraju. We wrześniu przyjadą eksperci z całej Polski

W Gliwicach zapowiada się trzydniowe spotkanie, które wyjdzie daleko poza akademicką debatę. 23–25 września miasto będzie gospodarzem VII Kongresu Urbanistyki Polskiej – wydarzenia, które zbierze ekspertów od planowania przestrzeni, samorządowców i badaczy z całego kraju. Obrady mają odbyć się w Centrum Edukacyjno-Kongresowym Politechniki Śląskiej, a sama wizyta uczestników pokaże, jak w Gliwicach łączą się przemysłowe dziedzictwo i współczesne myślenie o mieście. To także moment, w którym lokalne rozwiązania mają wyjść poza granice regionu i stać się częścią ogólnopolskiej dyskusji.

• Gliwice pokazują własny model planowania przestrzeni
• Trzydniowa debata o klimacie, energii i cyfrowym planowaniu
• Pięć tras po mieście ma pokazać Gliwice z bliska

Gliwice pokazują własny model planowania przestrzeni

Wybór Gliwic na gospodarza kongresu nie jest przypadkowy. Władze miasta odwołują się do przykładu miejsca, które potrafiło połączyć postindustrialny charakter z nowoczesnym rozwojem, a jednocześnie uporządkować pracę nad przestrzenią w bardziej konsekwentny sposób.

Znaczenie tego kierunku widać choćby w nowych strukturach miejskich. W 2024 roku powstało Biuro Urbanisty Miasta, którym kieruje dr hab. inż. arch. Agata Twardoch, profesor Politechniki Śląskiej. Z kolei od 2019 roku działa Pracownia Urbanistyczna utworzona przez Iwonę Pylypenko-Wilk, dyrektor Wydziału Planowania Przestrzennego UM w Gliwicach. Obie jednostki mają wspierać rozwój miasta wokół jednej idei, opisanej hasłem „Moc wygodnego miasta”.

– „Dobre planowanie przestrzenne to jeden z fundamentów odpowiedzialnego rozwoju” – podkreśliła prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka.

Towarzystwo Urbanistów Polskich organizuje kongres od 2003 roku, a poprzednie edycje odbywały się m.in. w Gdańsku, Wrocławiu, Poznaniu, Lublinie, Łodzi i Gdyni. To ważne, bo wydarzenie od lat łączy środowisko zawodowe, przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, naukowców oraz społeczników. Każde miasto-gospodarz pokazuje przy tej okazji własne doświadczenia, a Gliwice mają do tego szczególnie mocne tło.

Trzydniowa debata o klimacie, energii i cyfrowym planowaniu

Program kongresu ma objąć szeroki zakres tematów, które dziś decydują o kierunku rozwoju polskich miast. W centrum rozmów znajdą się nowe podejścia do urbanizacji, przemiany energetyczne oraz adaptacja przestrzeni do zmian klimatu. To nie będą wyłącznie abstrakcyjne rozważania – w tle pojawiają się także bardzo konkretne pytania o mieszkania, infrastrukturę i narzędzia pracy urbanistów.

Uczestnicy mają dyskutować między innymi o:

• nowych paradygmatach rozwoju i rewolucji energetycznej,
• przystosowaniu miast do zmian klimatu,
• mieszkalnictwie wobec wyzwań globalnych,
• rozwoju infrastruktury,
• cyfryzacji aktów planowania przestrzennego,
• wdrażaniu nowych narzędzi pracy w branży.

Pracami Rady Programowej kieruje prof. zw. dr hab. Tadeusz Markowski, wieloletni przewodniczący Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. W jej skład wchodzą również Iwona Pylypenko-Wilk i Agata Twardoch. Efektem obrad ma być przyjęcie oficjalnej Deklaracji Kongresowej, która wskaże kierunki dla rozwoju polskich miast.

Pięć tras po mieście ma pokazać Gliwice z bliska

Pierwszego dnia uczestnicy nie zostaną wyłącznie w salach konferencyjnych. Organizatorzy chcą pokazać miasto w terenie, z perspektywy codziennych użytkowników, dlatego przygotowano pierwsze pięć ścieżek tematycznych. Każda z nich prowadzi przez inny fragment gliwickiej historii i inny sposób myślenia o przestrzeni.

• „Miasto ogród” – spacer poświęcony założeniom kompozycyjnym i historii powstania zielonego serca Gliwic.
• „Przemysłowcy w centrum Gliwic” – trasa śladami dawnych elit i wpływu kapitału przemysłowego na reprezentacyjną architekturę miasta.
• „Miasto-ogród – sprawdzony wzorzec pod presją współczesności” – dyskusja w rejonie Placu Grunwaldzkiego o wyzwaniach dla przedwojennych rozwiązań urbanistycznych.
• „Nowe Gliwice – trudne dziedzictwo – wielkie inwestycje w mieście średniej wielkości” – studium przemiany dawnych terenów kopalnianych w nową przestrzeń biznesową i technologiczną.
• „Jak osiedla robotnicze wpłynęły na rozwój Gliwic” – spacer pokazujący, jak śląskie huty i kopalnie ukształtowały układ urbanistyczny miasta.

Kongresowi towarzyszyć będą także uroczyste gale z nagrodami Towarzystwa Urbanistów Polskich za najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną w Polsce oraz za najlepszą pracę dyplomową. Rejestracja na wydarzenie ruszyła w czerwcu i trwa do wyczerpania limitu miejsc.

na podstawie: Urząd Miejski w Gliwicach.