Gliwickie neony wrócą na ulice. Powstanie efektowna ściana świetlna

Dawne świetlne szyldy znów stają się punktem wyjścia do rozmowy o Gliwicach. Uczestnicy projektu poznawali historię neonów, zasady projektowania liter i wymagającą pracę ze szklaną rurą. Finałem ma być odtworzona ściana neonowa, której odsłonięcie zaplanowano podczas Biennale Gliwice 2027.

Neony przez lata porządkowały miejską przestrzeń, wskazywały adresy i przyciągały wzrok charakterystycznym liternictwem. W Gliwicach wiele z tych znaków zapisało się w pamięci mieszkańców nie tylko jako reklamy, ale także jako elementy estetyki ulic z lat 60., 70. i 80.

Projekt „Neony Gliwic” został zrealizowany w ramach Biennale Akademii 2026 napędzanej przez TAURON Gliwicka Energia Kultury. Połączył poznawanie lokalnego dziedzictwa z zajęciami dotyczącymi projektowania światłem.

• Ulica Zwycięstwa stała się trasą śladami dawnych szyldów
• Od projektu litery do szklanej rury
• Odtworzona ściana neonowa ma pojawić się podczas Biennale Gliwice 2027

Ulica Zwycięstwa stała się trasą śladami dawnych szyldów

Program obejmował spotkania poświęcone historii neonów oraz ich miejscu w polskim projektowaniu. Uczestnicy poznawali także techniczne podstawy powstawania świetlnych znaków i sprawdzali, jak teoria przekłada się na pracę ze szkłem.

Jednym z elementów projektu były spacery ulicą Zwycięstwa. Trasa prowadziła śladami miejsc, w których dawniej znajdowały się gliwickie neony. Dzięki temu rozmowa o liternictwie i świetle łączyła się z konkretnymi punktami w przestrzeni miasta oraz z przemianami, jakie zachodziły wokół nich.

„Neony były ważnym elementem wizualnej tożsamości Gliwic”.

Tak znaczenie dawnych szyldów opisał Dominik Tokarski, koordynator projektu „Neony Gliwic” w ramach Biennale Akademii. Zwrócił uwagę, że pełniły nie tylko funkcję reklamową lub informacyjną. Były również zaprojektowanymi formami, które na długo pozostały w pamięci mieszkańców.

Więcej lokalnych informacji z Gliwic jest na gliwiceonline.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na gliwiceonline.pl/wydarzenie.

Od projektu litery do szklanej rury

Podczas warsztatów uczestnicy poznawali kolejne etapy tworzenia neonu. Zajęcia obejmowały:

• projektowanie liter,
• zasady budowania kształtu i proporcji znaków,
• relacje między liternictwem, materiałem i światłem,
• gięcie szklanych rur neonowych.

Praca ze szkłem wymaga precyzji i doświadczenia. Z kolei projektowanie liter wymaga uwzględnienia nie tylko ich wyglądu na papierze, lecz także tego, jak będą działać po podświetleniu i połączeniu z konkretnym materiałem.

Program prowadził więc od historii i znaczenia neonów przez konstrukcję oraz technologię aż po świadome projektowanie świetlnych znaków. Jak wyjaśniał Tokarski, takie połączenie pokazuje neon jako efekt współpracy projektanta i rzemieślnika, a nie wyłącznie gotowy element dekoracyjny.

Dla mieszkańców istotny jest także wymiar dokumentacyjny projektu. Dawne lokalizacje neonów można odnosić do istniejącej zabudowy i układu ulic, dzięki czemu ślady miejskiej historii nie pozostają jedynie wspomnieniem oderwanym od konkretnych miejsc.

Odtworzona ściana neonowa ma pojawić się podczas Biennale Gliwice 2027

Projekt przypomniał, że historię Gliwic można odczytywać również z dawnych znaków, liter i świetlnych detali. Współpraca Miasta Gliwice, Centrum Kultury Victoria i Fundacji Soundscape połączyła działania edukacyjne, artystyczne i rzemieślnicze.

„Neonowe dziedzictwo nie musi pozostawać wyłącznie wspomnieniem minionej epoki”.

Dominik Tokarski wskazał, że dawne rozwiązania mogą stać się inspiracją dla współczesnych twórców i punktem wyjścia do kolejnych działań artystycznych. Dobrze zaprojektowany znak może zachować znaczenie także po zmianie pierwotnej funkcji, jeśli zostanie rozpoznany jako symbol miejsca.

Podczas Biennale Gliwice 2027 ma zostać odsłonięta spektakularna ściana neonowa w odtworzonej formie. Prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka oceniła, że instalacja może połączyć pamięć o dawnym wyglądzie miasta ze współczesnym designem i stać się nowym punktem rozpoznawalnym zarówno dla mieszkańców, jak i odwiedzających.

na podstawie: Urząd Miejski w Gliwicach.