1945 - Koniec i początek Gliwic - wieczór o wojnie, deportacjach i radzieckich represjach

Biblioteka Centralna zamieni się w miejsce, gdzie historia Gliwic z początku 1945 roku zostanie przedstawiona nie jako suchy wykład, lecz jako seria lokalnych świadectw i analiz. Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach oraz Miejska Biblioteka Publiczna w Gliwicach stawiają pytania o to, jak koniec wojny przełożył się na nową rzeczywistość miasta i regionu. 📚

• Spotkanie 1945. Koniec i początek pokaże, jak wojna i represje zmieniały Gliwice
• Prelegenci i program skupią się na operacjach, deportacjach i więzieniu w Toszku
• Pokazy umundurowania i promocja książki będą dopełnieniem opowieści o 1945

Spotkanie 1945. Koniec i początek pokaże, jak wojna i represje zmieniały Gliwice

Organizatorzy zestawili referaty i rozmowy, które łączą operacyjne spojrzenie na działania wojenne z osobistymi losami ofiar deportacji i represji. W programie znajdują się prelekcje o działaniach wojennych w Gleiwitz oraz o okolicach gliwickich na mapie deportacji do ZSRR, a także rozmowa o funkcjonowaniu sowieckiego więzienia w Toszku. To propozycja dla tych, którzy chcą zrozumieć przełom 1945 roku jako proces - a nie tylko datę w podręczniku. 🕰️

Prelegenci i program skupią się na operacjach, deportacjach i więzieniu w Toszku

Wśród prowadzących są historycy i badacze zajmujący się wojenną końcówką i powojennymi konsekwencjami dla Górnego Śląska. Zaplanowano:

• Działania wojenne w Gleiwitz w styczniu 1945 roku - Jakub Szczepański
• Gliwice i powiat gliwicki na mapie deportacji do ZSRR - Dariusz Węgrzyn
• rozmowa o sowieckim więzieniu w Toszku z Sebastianem Rosenbaumem, Bogusławem Traczem i Dariuszem Węgrzynem
• promocja książki “Górny Śląsk 1945” autorstwa Jakuba Szczepańskiego

5 marca 2026 r., godz. 18:00 - szczegóły programu:

• 18:00 - otwarcie spotkania i wprowadzenie
• kolejne bloki tematyczne z wykładami i rozmową panelową
• prezentacja książki i sekcja z pytaniami od publiczności

Pokazy umundurowania i promocja książki będą dopełnieniem opowieści o 1945

W sobotę obecni będą rekonstruktorzy z GRH Grenadiere oraz SRH Festung Breslau, którzy zaprezentują umundurowanie i wyposażenie wojsk niemieckich i sowieckich z początku 1945 roku - element praktyczny, który pomaga osadzić słowa w materialnej rzeczywistości tamtego czasu. 📖🪖 Promocja książki Jakuba Szczepańskiego pozwoli spojrzeć na region w szerszym kontekście badań nad Górnym Śląskiem z roku 1945.

Wstęp i dostęp:

• Wstęp wolny.
• Wstęp wolny - wejście bezpłatne dla wszystkich zainteresowanych.

Miejsce i organizatorzy:

• Biblioteka Centralna, ul. Kościuszki 17
• wydarzenie organizują: Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach oraz Miejska Biblioteka Publiczna w Gliwicach

Spotkanie będzie dobrą okazją, by lokalne wątki powojenne skonfrontować z wynikami badań i materiałami źródłowymi - bez osądzania, za to z dbałością o szczegół i kontekst. Gorący temat dla każdego, kto chce lepiej rozumieć, jak 1945 ukształtowało współczesne Gliwice.

na podstawie: Biblioteka Gliwice.