Ulica Zwycięstwa zmieni centrum Gliwic. Samochody nadal pojadą

Na odcinku między Dolnymi Wałami a ulicą Wyszyńskiego pojawią się drzewa, ławki i rozwiązania ułatwiające poruszanie się pieszym. Jednocześnie kierowcy nie stracą przejazdu przez śródmieście, a przedsiębiorcy otrzymają miejsca przeznaczone na dostawy. Modernizacja ma przywrócić ulicy Zwycięstwa reprezentacyjny charakter bez rezygnacji z jej funkcji komunikacyjnej. Pierwsze roboty rozpoczną się w drugiej połowie września.

Ulica Zwycięstwa łączy gliwicki Rynek z dworcem kolejowym. Wzdłuż XIX-wiecznych kamienic działają sklepy, restauracje, lokale usługowe i instytucje publiczne. Przez lata ten historyczny ciąg coraz bardziej przypominał trasę przejazdu samochodów niż miejską przestrzeń do spacerowania i odpoczynku. Planowana przebudowa ma zmienić proporcje między tymi funkcjami.

„Od początku zależało nam, żeby ulicę Zwycięstwa zmieniać razem – z mieszkańcami, użytkownikami ulicy i przedsiębiorcami, z którymi rozmawialiśmy i których pytaliśmy o zdanie” – mówi Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic.

• Cztery etapy przebudowy ulicy Zwycięstwa
• Drzewa, ławki i granit zamiast przypadkowego układu
• Przejazd zostaje, ale dostawy mają dostać własne miejsce

Cztery etapy przebudowy ulicy Zwycięstwa

Koncepcję przygotowano po serii warsztatów, testów i rozmów. Biuro Urbanisty Miasta rozpoczęło prace od spotkań z architektami, urbanistami i społecznikami, a później przeanalizowało różne warianty organizacji ruchu oraz zagospodarowania ulicy. Wykorzystano także badania, wywiady i ankietę.

Za koniecznością zmian opowiedziało się 76 proc. badanych. Wskazywano przede wszystkim na potrzebę zwiększenia ilości zieleni i liczby miejsc do siedzenia, poprawę estetyki, lepsze warunki dla handlu oraz większe bezpieczeństwo. Testowane rozwiązania nie pogorszyły płynności przejazdu, dlatego projekt zachowuje pełnowymiarową jezdnię, a jednocześnie przewiduje więcej miejsca dla pieszych.

Roboty podzielono na cztery części:

• pierwszy etap obejmie odcinek od ulicy Dolnych Wałów do ulicy Wyszyńskiego; rozpoczęcie zaplanowano na drugą połowę września 2026 roku, a zakończenie na wakacje 2027 roku,
• drugi etap dotyczyć będzie fragmentu od ulicy Wyszyńskiego do ulicy Kłodnickiej, skrzyżowań oraz całego odcinka ulicy Wyszyńskiego od ulicy Dworcowej do placu Piłsudskiego,
• trzeci etap obejmie odcinek od ulicy Kłodnickiej do Skweru Europejskiego,
• czwarty przewidziano na placu Inwalidów Wojennych i skrzyżowaniu z ulicą Dolnych Wałów.

W pierwszym etapie przebudowana zostanie także infrastruktura podziemna: wodociąg, kanalizacja deszczowa i sanitarna, gazociąg oraz oświetlenie uliczne. Szacowany koszt tej części inwestycji wynosi około 9 mln zł.

Kolejność i tempo dalszych prac nie są jeszcze całkowicie przesądzone. Artur Kruczek, zastępca dyrektora Zarządu Dróg Miejskich, zaznacza, że stan podziemnych instalacji będzie znany dopiero po rozpoczęciu robót ziemnych. Od tych ustaleń będzie zależeć harmonogram kolejnych etapów. Podczas budowy zostanie wprowadzona tymczasowa organizacja ruchu.

Drzewa, ławki i granit zamiast przypadkowego układu

Projekt oparto na powtarzalnych modułach o długości 15 metrów. Każdy z nich będzie łączył część biologicznie czynną z przestrzenią użytkową. W zależności od miejsca znajdą się tam ławki, stojaki rowerowe, ogródki gastronomiczne, miejsca krótkiego postoju albo inne elementy wyposażenia.

Drzewa sadzone bezpośrednio w gruncie mają zapewnić cień. Rabaty z bylinami i trawami pomogą zatrzymywać wodę opadową oraz poprawią warunki w zwartej zabudowie śródmieścia. Układ zieleni będzie różnił się zależnie od odcinka ulicy.

Między ulicami Dolnych Wałów i Wyszyńskiego zaplanowano kompozycję asymetryczną:

• po wschodniej stronie, przy numerach parzystych, pozostanie przestrzeń potrzebna do wjazdu do bram, dostaw i obsługi lokali,
• po zachodniej stronie, przy numerach nieparzystych, pojawią się drzewa, urządzona zieleń i miejsca odpoczynku.

Na odcinku od ulicy Wyszyńskiego do ulicy Dubois drzewa zostaną posadzone po stronie numerów nieparzystych, a po przeciwnej stronie przewidziano więcej niższej roślinności.

Zmieni się również nawierzchnia. Jezdnia zostanie wykonana z ciętej kostki granitowej, a chodniki z płyt granitowych. Równa powierzchnia ma ułatwić przemieszczanie się osobom starszym, rodzicom z wózkami oraz osobom korzystającym z wózków. Zastosowanie ciętej, a nie nieregularnej kostki powinno także ograniczyć hałas odbijający się od elewacji kamienic.

Projekt uwzględnia potrzeby osób niewidomych i słabowidzących. Przewidziano oznaczenia tyflograficzne oraz kontrastowe obramowania zieleńców ze stali corten, które ułatwią orientację w przestrzeni.

Przejazd zostaje, ale dostawy mają dostać własne miejsce

Po przebudowie ulica nadal będzie dwukierunkowa i przejezdna na całej długości. Samochody pozostaną na pełnowymiarowej jezdni, a ograniczenie prędkości nadal wyniesie 30 km/h. W pierwszej części prac zaplanowano wyniesione skrzyżowanie z ulicą Dolnych Wałów oraz wyniesione przejście dla pieszych. Nowe oświetlenie ma poprawić widoczność bez nadmiernego obciążania mieszkańców światłem.

Na handlowym odcinku między Dolnymi Wałami a Wyszyńskiego powstaną trzy miejsca krótkiego postoju dla dostaw. To rozwiązanie ma ograniczyć sytuacje, w których rozładunek blokuje pas ruchu. Przewidziano również przestrzeń dla sezonowych ogródków gastronomicznych lokowanych w sąsiedztwie zieleni.

Rowerzyści nadal będą korzystać z jezdni, zgodnie z zasadami obowiązującymi w strefie Tempo 30. W kolejnym etapie przygotowana zostanie także droga rowerowa w ciągu ulicy Wyszyńskiego.

Analizy objęły ponadto organizację komunikacji autobusowej i rozmieszczenie przystanków. Zakładane jest utrzymanie linii A4, obsługiwanej autobusami standardowej długości, bez pojazdów przegubowych. Na odcinku od Dolnych Wałów do Wyszyńskiego przystanek pozostanie w dotychczasowej lokalizacji. Dokumentacja dla fragmentu od Wyszyńskiego do Kłodnickiej ma uwzględnić takie usytuowanie przystanków, by były dostępne i czytelne, a zarazem pasowały do nowego układu zieleni i ciągów pieszych.

Urzędnicy zapowiadają bieżące informacje o postępie robót, kolejnych etapach oraz zmianach w organizacji ruchu, także autobusowego. Planowane są spotkania z mieszkańcami i przedsiębiorcami. Wizualizacje pierwszego etapu można oglądać w witrynach biura festiwalowego Biennale Gliwice przy ulicy Zwycięstwa 36, gdzie prezentowana jest również wystawa „Zwycięstwa – zapis miejsca i czasu” grupy fotograficznej „Aczkolwiek”.

na podstawie: Urząd Miejski w Gliwicach.