Trzej opozycjoniści przy jednym stole. Debata w Willi Caro

W jednej sali spotkają się ludzie, którzy w latach 80. działali w podziemiu, drukowali niezależne pisma i uczestniczyli w przemianach prowadzących do powstania „Solidarności”. W Gliwicach o tamtym czasie opowiedzą Marek Kempski, Andrzej Jarczewski i Janusz Steinhoff. Rozmowę poprowadzi historyk i dziennikarz Józef Krzyk. Dla uczestników przygotowano także możliwość oglądania spotkania w internecie.

• W Willi Caro wrócą pytania o przełom 1980 roku
• Trzy biografie i różne drogi oporu
• Projekt Muzeum w Gliwicach sięga do historii robotniczych protestów

W Willi Caro wrócą pytania o przełom 1980 roku

Debata odbędzie się 3 września o godz. 17.00 w Willi Caro. Muzeum w Gliwicach organizuje ją w 46. rocznicę podpisania porozumienia jastrzębskiego – umowy zawartej między władzami komunistycznymi a strajkującymi górnikami z Jastrzębia-Zdroju.

Rozmowa ma dotyczyć nie tylko samego porozumienia, lecz także doświadczeń osób związanych z Gliwicami i Górnym Śląskiem. Uczestnicy opowiedzą, jak zapamiętali sierpień i wrzesień 1980 roku, kiedy na Śląsku trwały strajki solidarnościowe wspierające protestujących robotników z Gdańska i Szczecina. Pojawią się również pytania o to, co oznaczało znalezienie się w centrum wydarzeń, które zmieniły przyszłość Polski.

Wstęp na wydarzenie jest wolny, ale liczba miejsc została ograniczona. Spotkanie będzie można śledzić również online za pośrednictwem muzealnej platformy Facebook, co pozwoli wziąć w nim udział także osobom, dla których zabraknie miejsca w Willi Caro.

Trzy biografie i różne drogi oporu

Marek Kempski pracował w Kopalni Węgla Kamiennego „Sośnica”, a od początku lat 80. angażował się w działalność niezależnych struktur. Współpracował z „Manifestacją Gliwicką”, kolportował i współredagował pismo „Wokół Nas”. Po 1989 roku pełnił funkcję przewodniczącego Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność”, a następnie był wojewodą katowickim i śląskim.

Andrzej Jarczewski uczestniczył w protestach studenckich w Gliwicach w marcu 1968 roku. Po powstaniu „Solidarności” działał na Politechnice Śląskiej, a po wprowadzeniu stanu wojennego założył Akademicką Grupę Oporu. Grupa wydawała podziemne pisma i drukowała materiały opozycyjne. Jarczewski został aresztowany w 1985 roku i skazany przez Sąd Rejonowy w Gliwicach na dwa lata więzienia. Na mocy amnestii wyszedł na wolność w 1986 roku.

W okresie przemian ustrojowych uczestniczył w działalności Gliwicko-Zabrzańskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, a później został przewodniczącym Gliwickiego Komitetu Obywatelskiego. W 1994 roku objął funkcję wiceprezydenta Gliwic. Jest także klucznikiem Radiostacji Gliwickiej.

Janusz Steinhoff to doktor nauk technicznych i specjalista w dziedzinie przeróbki kopalin, związany z Politechniką Śląską jako absolwent i pracownik naukowy. Współtworzył podziemne struktury uczelnianej „Solidarności”. Podczas obrad Okrągłego Stołu był ekspertem strony solidarnościowej do spraw górnictwa i ochrony środowiska.

Później został posłem kilku kadencji, a w rządzie Jerzego Buzka pełnił funkcję wicepremiera. Jest również honorowym obywatelem Gliwic. Zestawienie jego biografii z doświadczeniami Kempskiego i Jarczewskiego pokaże różne środowiska, w których rozwijała się opozycja – kopalnię, uczelnię i zaplecze eksperckie.

Projekt Muzeum w Gliwicach sięga do historii robotniczych protestów

Debata jest częścią projektu edukacyjnego „Między czerwcem ’56 a sierpniem ’80 – wystąpienia robotnicze w Gliwicach i na Górnym Śląsku”. Program przybliża regionalny i gliwicki wymiar wydarzeń związanych z:

• Poznańskim Czerwcem 1956 roku,
• protestami Czerwca ’76,
• strajkami z lipca i sierpnia 1980 roku,
• narodzinami „Solidarności”.

Organizatorzy chcą także pokazać specyfikę gliwickich środowisk opozycyjnych. W mieście związanym z Politechniką Śląską spotykały się doświadczenia robotników, naukowców i inteligencji. W ramach projektu zaplanowano spacery edukacyjne śladami gliwickiej opozycji oraz warsztaty historyczne dla młodzieży szkolnej, które rozpoczną się w połowie września.

Projekt otrzymał 40 tys. zł dofinansowania z programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice” Muzeum Historii Polski. Honorowym patronatem objęła go prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka. Autorami przedsięwzięcia są dr Ewa Chudyba, główna specjalistka do spraw edukacji, oraz Leszek Jodliński, dyrektor Muzeum w Gliwicach.

na podstawie: Urząd Miejski w Gliwicach.